6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 ila 33’üncü maddelerinde kısa dönem ikamet izni düzenlenmiştir. Vizenin veya vize muafiyet süresinden fazla ya da 90 günden fazla Türkiye’de kalacak yabancıların ikamet iznine başvurmaları gerekmektedir.
Mevcut durumda ikamet izni başvuruları elektronik ortamda, e-ikamet.goc.gov.tr adresinden yapılabilmektedir. Bu internet adresine girildiğinde sağ üst köşeden Türkçe, İngilizce, Arapça veya Rusça seçeneklerinden birinin seçilebilmesi mümkündür. Ardından aşağıda görülebilecek resimden ilk kez yapılacak başvurulara, ikamet izni uzatma başvurularına, ikamet izni geçiş başvurularına veya başvuru sonucu sorgulamaya ilişkin seçenek tıklanarak ve gerekli bölümler doldurularak başvuru yapılabilecektir. Ancak bu sistem üzerinden yapılacak olan başvuruların Türkiye içerisinden yapılması gerekmektedir. Yurtdışından yapılan başvurular dikkate alınmamaktadır.
Kısa dönem ikamet izni alabilecek yabancılar, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31. maddesine göre aşağıdaki gibidir;
- Bilimsel araştırma amacıyla gelecekler
- Türkiye’de taşınmaz malı bulunanlar
- Ticari bağlantı veya iş kuracaklar
- Hizmet içi eğitim programlarına katılacaklar
- Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu anlaşmalar ya da öğrenci değişim programları çerçevesinde eğitim veya benzeri amaçlarla gelecekler
- Turizm amaçlı kalacaklar
- Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla tedavi görecekler
- Adli veya idari makamların talep veya kararına bağlı olarak Türkiye’de kalması gerekenler
- Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçenler
- Türkçe öğrenme kurslarına katılacaklar
- Kamu kurumları aracılığıyla Türkiye’de eğitim, araştırma, staj ve kurslara katılacaklar
- Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanlardan mezuniyet tarihinden itibaren altı ay içinde müracaat edenler
- Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları
Elektronik ortamda alınan randevunun akabinde başvuran kişi Göç İdaresi tarafından istenen belgelerle randevu tarihinde randevu yerinde şahsen hazır olmalıdır. Kısa dönem ikamet izni başvurusunda bulunulacağında ikamet izni sebebi fark etmeksizin aşağıda belgelerin tamamlanması gerekmektedir. Ancak, istenen belgeler aşağıda belirtilenler ile sınırlı olmayıp Göç İdaresi’nin bu belgelere ek belge talebinde bulunması da mümkündür. Şayet Göç İdaresi başvurandan ek belge talebinde bulunursa eksik belgelerin 30 gün içinde tamamlanması gerekmektedir. Aksi halde, başvuru hiç yapılmamış sayılacaktır. Maktu olarak istenen belgeler şu şekildedir:
- İkamet İzni Başvuru Formu
- Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin fotokopisi
- Biyometrik fotoğraf
- Kalınacak sürede yeterli ve düzenli maddi imkâna sahip olunduğuna dair beyan
- İkamet harcı ve kart bedelinin ödendiğini gösterir belge
- Geçerli sağlık sigortası
- İkamet edilecek yeri gösterir belge
Ayrıca çocuklar için pasaport veya pasaport yerine geçen belgeden ya da ulusal kimlik kartlarından anne ve baba tespit edilemiyorsa, onaylı doğum belgesi istenmektedir. Anne veya babadan birisinin bulunmaması durumlarında onaylı muvafakatname, ebeveynlerden birinin ölümü halinde ise diğer eş onaylı ölüm belgesi ibraz edilmesi istenmektedir. Boşanma halinde ise çocuğun onaylı velayet belgesi istenmektedir. Ayrıca, şahsın on sekiz yaşından küçük olması durumunda da; yurt dışında bulunan annesi/babası veya yasal temsilcisinin vereceği onaylı muvafakatname ve muvafakatnamede belirtilmek kaydıyla Türkiye’deki gerçek ya da tüzel kişiler tarafından verilecek noter onaylı taahhütname aranmaktadır.
Bu belgeler Türk makamlarından alınmışsa e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü olmalıdır. Yurt dışından temin edilmişse apostil şerhli ve Türkçe tercümesinin noter onaylı olması gerekmektedir. Apostil anlaşmasına taraf olmayan ülke vatandaşı olunması veya taraf olunsa dahi belgede apostil şerhi olmaması halinde söz konusu belgelerin ilgili ülke makamları tarafından onaylanması (konsolosluk/elçilik onayı ve Dışişleri Bakanlığı/bu konuda yetkilendirilmiş Türk Makamları) gerekmektedir.